سرمایه‌دار زالوصفت است؟ (قسمت هفتم)

تلویزیون نفت

گفت‌و‌گو با دکتر جمشید پژویان، اقتصاددان و استاد دانشگاه علامه طباطبایی

مالیات بر ارزش افزوده را نفهمیدند!

اصلاً یک اشتباه فاحش است. اگر کسی الفبای اقتصاد مالیات‌ها را بلد باشد این را می‌داند. ولی سال‌هاست که به این شکل ادامه می‌دهیم و بیشترین فشار هم روی اقشار کم‌درآمد و متوسط پایین قرار دارد.

کارشناس باسواد کم داریم

خبرنگار: از صحبت‌های شما این‌طور برداشت کردم که در جریان هدفمندی یارانه‌ها مشکلات ساختاری اقتصاد کشور عیان شد و آن را تقصیر هدفمندی یارانه‌ها انداختند.

دقیقاً. امیدوارم این حمل بر هر چه که بد است بخواهند به من بگویند [نشود]، متاسفانه انقدر اقتصاددان‌هایی که مسلط به اقتصاد ساختاری باشند و اقتصاد ساختاری در چارچوب مبانی اقتصاد خرد قرار دارد، با اقتصاد کلان فرق می‌کند. اقتصاد کلان برای سیاست‌گذاری‌های بهینه اقتصادی و بهینه منابع و… اصلاً هیچ تئوری یا چیزی ندارد. آن برای این است که وقتی ماشینی در جاده‌ای حرکت می‌کند وقتی به پیچ و گردنه و… می‌رسد فرمان را چطور هدایت کند که از اینها عبور کند. اما آن جاده آیا آسفالت است؟ آیا خاکی است؟ چاله‌وچوله نیم‌متری و سنگ‌های یک تُنی‌ یا نیم‌تنی داخل آن است؟ حل این چارچوب اقتصاد ساختاری است.

با کدام ابزار اقتصاد را اصلاح کنیم؟

در اقتصاد کلان ابزاری که بتواند این را اصلاح کند نداریم. متاسفانه کشور ما نیازمند به سیاست‌گذاری‌های اقتصادی ساختاری است. کشورهای صنعتی، کشورهای پیشرفته چون ساختار اقتصادی‌شان درست است، جاده‌هایشان آسفالت شده و اتوبان است، فقط گاهی ممکن است برفی بیاید یا به یک گردنه‌ای برسند و عبور کنند، آنها بیشتر از سیاست‌های اقتصاد کلان استفاده می‌‌کنند. در صورتی که کشور به دلیل اینکه آن ساختار اقتصادش غلط و اشتباه است، باید متکی به مبانی اقتصاد ساختاری باشد تا بتواند این جاده را صاف و اتوبان کند تا ماشین بتواند با سرعت مناسب از آنجا عبور کند. نه اینکه یک چاله باشد در آن بیفتد و نتواند از آنجا بیرون بیاید یا به یک سنگ نیم‌تنی برخورد کند و ویران شود.

سرمایه‌دار زالوصفت است؟

خبرنگار: درست است. سوالی که از شما می‌پرسم می‌خواهم کمی به اطلاعات خودم رجوع کنم، اگر جایی اشتباه می‌کنم لطفاً مرا اصلاح کنید. در اوایل انقلاب تفکری که بر اقتصاد کشور حاکم شد، تفکر چپ‌ بود. چپ به این معنی که آیا سرمایه‌داری بد است؟ سرمایه‌دار زالوصفت است؟ در همان زمان بود که هیچ مرزبندی‌ای بین سرمایه‌دار پولی و سرمایه‌دار تولیدی قائل نشدند و فقط می‌گفتند توجه به حقوق کارگر. بعد به دوران سازندگی آمدیم و بعد از آن هم شروع به اصلاحات کردیم. آیا در ادوار گذشته هیچ‌وقت این شانس را داشتیم که ساختارهای اقتصاد کشور را اصلاح کنیم؟ اگر افتاده چقدر قابل قبول بوده؟ اگر جواب‌تان مثبت است از کدام دولت می‌توانیم راه را ادامه دهیم و بگوییم در فلان دولت این اتفاق افتاد، جواب داد، نتیجه‌بخش بود و حالا خوب است که دولت‌های دیگر از آن الگوبرداری کنند.

اول در مورد اوایل انقلاب و دیدگاه چپ عرض کنم. بله… اما اگر دیدگاه چپ در زمینه اقتصادی می‌تواند موثر و مفید باشد، چگونه بعد از ۷۰ سال اتحادیه جماهیر شوروی و کلیه بلوک شرق سقوط کردند؟ چرا؟

نظریه اقتصادی در اقتصاد مارکسیستی وجود ندارد

خبرنگار: چون جواب نداده است…

چون اصلاً نظریه اقتصادی در اقتصاد مارکسیستی وجود ندارد. وقتی جنگ جهانی دوم تقریباً تمام شد و کمونیست‌ها بخش عمده‌ای از اروپای شرقی را گرفته بودند، قرار بود دوباره آمریکا و انگلیس و… این‌دفعه با شوروی برای بیرون کردن کمونیست‌ها وارد جنگ شدند. در آنجا مشاورانی که به این گروه مشاوره دادند گفتند نیازی به جنگ نیست. به این دلیل که آنها نظریات اقتصادی درستی ندارند، خودشان سقوط می‌کنند، فقط هزینه‌هایشان را بالا ببرید که در نتیجه جنگ موشک راه افتاد. فضایی اتفاق افتاد که یکی میمون می‌فرستاد دیگری سگ می‌فرستاد، یکی می‌فرستاد دور بزند، دیگری می‌فرستاد پیاده شود.

در نتیجه این توانایی اتحاد جماهیر شوروی که سیاست‌های اقتصادی آمریکا و دیگران را نداشت باعث شد که این‌قدر فشار بیاید که ما به تدریج اگر وارد جزئیات شویم می‌بینیم از بعد از زمان استالین شروع به نزول کرد.

اصل ۴۴ قانون اساسی اجرا شد؟

همان موقع هم در قانون اساسی، به خصوص اصل ۴۴ قانون اساسی که بعداً اصلاحاتش را رهبری توصیه کردند و تا حدود زیادی انجام شد، در آنجا هم همین را تعریف کردند و در مورد کارگر اگر بخواهید به کارگران برسید نیازی ندارد به اینکه اقتصادتان اقتصاد کمونیستی باشد یا اقتصادتان بدون اینکه مبتنی بر نظریه‌های درست باشد که بخواهد حرکت کند که نمی‌شود.

شما می‌توانید یک سیستم کاملاً عادلانه را از طریق سیستم تامین اجتماعی برقرار کنید. مگر الان کارگرانی که در اروپای شرقی به خصوص در اروپای شمالی هستند در مضیقه هستند؟ آیا در آنجا عدالت وجود ندارد؟ وجود دارد ولی سیاست‌گذاری‌های اقتصادی‌شان درست است.

منبع: اعتماد آنلاین
(بازدید ۲۲۱۷ بار, بازدیدهای امروز ۱ )

دیدگاه بگذارید

avatar
  Subscribe  
Notify of